Ισραήλ & Παλαιστίνη


🇮🇱🇵🇸

Το μικρό αυτό κράτος της Μέσης Ανατολής, ιδρύθηκε μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο φιλοδοξώντας την αναβίωση των αρχαίων κρατών του Ισραήλ και της Ιουδαίας και συγκεντρώνοντας το διάσπαρτο ανά τον κόσμο Εβραϊκό πληθυσμό στη γενέτειρα γη τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τις βίαιες εξεγέρσεις των Αράβων της περιοχής και των γειτονικών κρατών, με αιματηρές συγκρούσεις που συνεχίζονται σε κάποιο βαθμό μέχρι σήμερα. Τα εδάφη των Παλαιστινίων της Δυτικής όχθης και της Γάζας βρίσκονται υπό αποκλεισμό με ένα τείχος ασφαλείας να διαχωρίζει μεγάλο μέρος των εδαφών ενώ έντονα συνεχίζεται και ο Εβραϊκός εποικισμός. Το πρόβλημα δείχνει να είναι άλυτο και με μεγάλο φόρο αίματος και από τις δύο πλευρές.


Άνθρωποι

Σε αυτό το χωνευτήρι ανθρώπων, πολιτισμών και θρησκειών θα συναντήσει κανείς ετερόκλητες πληθυσμιακές παρουσίες. Από το σύγχρονο, μοντέρνο αστικό κομμάτι μέχρι το κατανυκτικά θρησκευτικό της περιτειχισμένης παλιάς πόλης της Ιερουσαλήμ, τους χιλιάδες πιστούς που συρρέουν απ’ όλο τον κόσμο, και βέβαια το εβραϊκό και αραβικό στοιχείο που συνυπάρχει διατηρώντας μια εύθραυστη ισορροπία.


Τόποι

Η Ιερουσαλήμ είναι μια από τις αρχαιότερες πόλεις της παγκόσμιας ιστορίας, και αποτελεί το ιερό κέντρο τριών θρησκειών, του Ιουδαϊσμού, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ. Στον τόπο αυτό διαδραματίζονται οι αφηγήσεις της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, και βέβαια η σταύρωση και ανάσταση του Ιησού Χριστού. Κατά τον Ιουδαϊσμό, εδώ διάλεξε ο Θεός για να αναπαυθεί η θεϊκή παρουσία. Για τους μουσουλμάνους, εδώ ο Μωάμεθ αναλήφθηκε ώστε να συναντήσει το Θεό. Τα μνημεία που σώζονται σήμερα προσελκύουν χιλιάδες πιστούς των τριών θρησκειών, με σημαντικότερα το Ναό της Ανάστασης του Ιησού, το Τείχος των Δακρύων (Δυτικό Τείχος), το Θόλο του Βράχου.

Η Χεβρώνα είναι η μεγαλύτερη πόλη της παλαιστινιακής Δυτικής Όχθης. Ο ισραηλινός στρατός ελέγχει μια περιοχή στην παλιά πόλη με την κωδική ονομασία “H2”. Ένας μικτός πληθυσμός Παλαιστινίων και περίπου 800 Εβραίοι έποικοι ζουν εκεί, σε κατάσταση αντιπαλότητας. Οι Παλαιστίνιοι εκδιώκονται από τις περιουσίες τους και υπόκεινται σε εκτεταμένους περιορισμούς μετακίνησης, απαγόρευση διέλευσης οχημάτων και κλείσιμο καταστημάτων και άλλων κτιρίων. Βίαια επεισόδια με θύματα και από τις δύο πλευρές, συμβαίνουν συχνά σε αυτή την έντονα στρατιωτικοποιημένη ζώνη.

Η Ιεριχώ είναι μια μικρή παλαιστινιακή πόλη στη Δυτική Όχθη. Πιστεύεται ότι είναι μια από τις παλαιότερες κατοικημένες πόλεις του κόσμου και η πόλη με το παλαιότερο γνωστό προστατευτικό τείχος στον κόσμο. Η Ιεριχώ βρίσκεται 258 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας σε μια όαση στην κοιλάδα του Ιορδάνη, η οποία την καθιστά τη χαμηλότερη πόλη στον κόσμο. Eίναι γνωστή από τη Βίβλο ως ο τόπος επιστροφής των Ισραηλιτών μετά την φυγή από την Αίγυπτο, ενώ ερείπια της παλιάς πόλης σώζονται μέχρι σήμερα.



Βαδίζοντας στην ιερή γη…

Φεβρουάριος 2017, Οκτώβριος  2019

Το Ισραήλ είναι ένας τόπος με μεγάλο ενδιαφέρον, ιστορικό και πολιτισμικό αλλά και πολλά απογοητευτικά στοιχεία. Το δυσάρεστο κομμάτι της εμπειρίας ξεκινά στην είσοδο της χώρας και της πολύωρης αναμονής συνοριακών ελέγχων. Προσωπικά τη βίωσα στην πρώτη μου επίσκεψη, στα χερσαία σύνορα με την Ιορδανία, όπου έπρεπε να υπομείνω αναμονή άνω των 2 ωρών για σχολαστικό προσωπικό έλεγχο και την έγκριση από την υπηρεσία πληροφοριών. Σφραγίδες αραβικών χωρών στο διαβατήριο, εντείνουν την αναμονή και ειδικότερα αυτή του Λιβάνου, της εχθρικότερης χώρας για το Ισραήλ. Παραδόξως, στη 2η μου επίσκεψη και παρά τη δυσπιστία της τελωνειακού σχετικά με τις 3 επισκέψεις μου για τουρισμό στο Λίβανο, 4 στη Μαλαισία, 1 στη Συρία, το Ιράκ, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές, η απομόνωσή μου για περαιτέρω έλεγχο διήρκεσε μόλις 5 λεπτά, ίσως γιατί είμαι πλέον καταχωρημένος στα αρχεία τους. Οι έλεγχοι εξόδου από τη χώρα μπορεί να είναι εξίσου χρονοβόρες γι’ αυτό καλό είναι να υπάρχει μεγάλο περιθώριο μέχρι την πτήση σας. Η επίσκεψη στο Ισραήλ είναι απαγορευτική για επόμενη επίσκεψη σε πολλές αραβικές χώρες, όμως το διαβατήριο δε σφραγίζεται οπότε δε μπορεί να αποτελέσει αποδεικτικό στοιχείο.

Περισσότερα...

Ιερουσαλήμ
Το να βαδίζει κανείς στην Οδό του Μαρτυρίου (Via Dolorosa) ακολουθώντας τα βήματα του Ιησού για το Γολγοθά, το να βρίσκεται στο επίκεντρο της πνευματικής ενέργειας τριών μεγάλων θρησκειών, είναι μια συγκλονιστική εμπειρία. Κάθε γωνιά της περιτοιχισμένης αρχαίας πόλης της Ιερουσαλήμ, αποτελεί ένα κομμάτι της ιστορίας. Όμως η ιερότητα του τόπου αυτού και η γραφικότητα που συνθέτουν τα αμέτρητα μνημεία, τα πετρόχτιστα κτίρια, τα σοκάκια και τα μεσανατολικά παζάρια, διαταράσσεται έντονα από την υπέρμετρη τουριστική δραστηριότητα. Οι υπεράριθμοι επισκέπτες κατακλύζουν τα δρομάκια και σχηματίζουν μεγάλες ουρές στους τόπους λατρείας. Ειδικά στο κέντρο της Χριστιανικής πίστης, στο Ναό του Παναγίου Τάφου που είναι χτισμένος πάνω στο βράχο του Γολγοθά και όπου πιστεύεται ότι σταυρώθηκε και τάφηκε ο Ιησούς Χριστός, η παρουσία τουριστών κυρίως από γκρουπ της Ανατολικής Ευρώπης, δημιουργεί αδιαχώρητο. Η ουρά αναμονής για το προσκύνημα είναι τεράστια όλες τις ώρες και η κατάνυξη δίνει τη θέση της στην αγένεια, τα σπρωξίματα και τη γενικότερη συμπεριφορά ατομιστικής διεκδίκησης της Θείας ευλογίας. 

Το επίκεντρο της Ιουδαϊκής θρησκείας και ιερότερο σημείο προσευχής των Εβραίων είναι το Τείχος των Δακρύων (Δυτικό Τείχος). Μετά από την ουρά για έλεγχο ασφαλείας σε κάθε είσοδο, εισέρχεται κανείς σε ένα μεγάλο προαύλιο που καταλήγει στο αρχαίο τείχος χτισμένο με μεγάλους ογκόλιθους. Εκεί προσεύχονται κυρίως υπερορθόδοξοι Εβραίοι με τη χαρακτηριστική ενδυμασία, τα μαύρα καπέλα, τα κοτσιδάκια, τις ψηλές κάλτσες και προσεύχονται προσκολλημένοι στον τοίχο ή διαβάζοντας το Torah, την εβραϊκή Βίβλο. Άνδρες και γυναίκες βρίσκονται σε διαφορετικό τμήμα κατά μήκος του τοίχους. Την ιερή ημέρα του Σαββάτου (Shabbat) συγκεντρώνονται μεγαλύτερα πλήθη πιστών με πιο επίσημα ρούχα και απαγορεύονται οι φωτογραφίες, ενώ τηρείται και περιορισμένη λειτουργία καταστημάτων, υπηρεσιών και μεταφορικών μέσων σε όλα τα εβραϊκά εδάφη. 

Ακριβώς επάνω από το τμήμα του αρχαίου τοίχους βρίσκεται το Όρος του Ναού, που αποτελεί σημαντικό θρησκευτικό χώρο για Εβραίους, Χριστιανούς και Μουσουλμάνους καθώς πιστεύεται πως εδώ ήταν χτισμένος ο Ναός του Σολομώντος, εδώ ο Αβραάμ θέλησε να θυσιάσει τον Ισαάκ, εδώ ο Μωάμεθ αναλήφθηκε στους ουρανούς για να συναντήσει το Θεό. Μετά από την κατάληψη της Ιερουσαλήμ από τους Άραβες το 637μ.Χ. χτίστηκε ο Θόλος του Βράχου, ένα από τα αρχαιότερα δείγματα ισλαμικής αρχιτεκτονικής. Το Ισραήλ και η παλαιστινιακή αρχή διεκδικούν την κυριαρχία του ιερού λόφου και μετά τον πόλεμο των 6 ημερών το 1967 και την κατάληψη της ανατολικής Ιερουσαλήμ από τον έλεγχο της Ιορδανίας, τελικά παραδόθηκε και πάλι στους μουσουλμάνους για τη διατήρηση του status quo. Έκτοτε αποτελεί σημείο τριβής της δύο κοινοτήτων με περιστασιακά επεισόδια ταραχών, ενώ απαγορεύεται η προσευχή αλλοθρήσκων, ακόμα και η κατοχή άλλων θρησκευτικών συμβόλων κατά την είσοδο.  

Τσ συναισθήματα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα της ιστορικής πόλης είναι έντονα, ενώ έξω από τα τείχη η μοντέρνα πόλη παρουσιάζει μια όμορφη και καθαρή όψη. Δυστυχώς δε συμβαίνει το ίδιο με τους ανθρώπους που συναντά κανείς.

Η Ιερουσαλήμ, εκτός από την τουριστική αλλοίωση, υποβαθμίζεται από τη συμπεριφορά των Εβραίων κατοίκων της. Δε συνηθίζω να χαρακτηρίζω λαούς, αλλά εξαιτίας της αντιμετώπισης που είχα, θα απέδιδα άνετα το βραβείο του πιο αφιλόξενου, αγενή και μη εξυπηρετικού λαού. Ελάχιστοι μπαίνουν στον κόπο να απαντήσουν στις ερωτήσεις ενός επισκέπτη και να τον βοηθήσουν, ενώ οι καταστηματάρχες είναι αγενέστατοι και κάποιες φορές επιθετικοί, εξαπολύοντας κατάρες σε αυτόν που δε θα προτιμήσει το μαγαζί ή εστιατόριό τους. Οι τιμές της χώρες είναι αδικαιολόγητα υψηλές, στο φαγητό, τη διαμονή και τις μετακινήσεις, όμως αυτό που εντείνει τη δυσαρέσκεια είναι οι προσπάθειες εξαπάτησης στην ποιότητα των υπηρεσιών και η κλεψιές στο κόμιστρο των ταξί.

Χεβρώνα – Παλαιστίνη
Το περιβάλλον αλλάζει δραματικά στα παλαιστινιακά εδάφη. Πίσω από τα τσιμεντένια τείχη που διαχωρίζουν απάνθρωπα τις δύο κοινότητες και παρά τα σκουπίδια και τη γενικότερη εικόνα εγκατάλειψης, κρύβονται άνθρωποι πρόσχαροι και ιδιαίτερα φιλικοί και φιλόξενοι. Αν επιβιβαστεί κανείς σε ένα από τα λεωφορεία που σταθμεύουν στην Ιερουσαλήμ κοντά στην “πύλη της Δαμασκού” και κατευθυνθεί νότια, σε κοντινή απόσταση θα βρεθεί στην ιστορική Βηθλεέμ, τη γενέτειρα του Ιησού. Εξαιρουμένου του ναού της Γέννησης, η πόλη δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον ή γραφικότητα. Από εδώ αναχωρούν μικρά, απαρχαιωμένα λεωφορεία με προορισμό τη Χεβρώνα. Η ατμόσφαιρα και η αρχιτεκτονική της μέσης ανατολής είναι ακόμα πιο έντονη σε αυτή την πόλη με τα μπεζ κτίρια και την υπαίθρια αγορά της. Οι επισκέπτες είναι ελάχιστοι και αυτός είναι ένας μόνο από τους λόγους που προκαλεί τον ενθουσιασμό των ντόπιων και τη διάθεση καλωσορίσματος. Βαδίζοντας προς τα σοκάκια της παλιάς πόλης συναντάς ένα από τα πολλά οδοφράγματα που οριοθετούν την εβραϊκή συνοικία “Η2”. Σε όλα τα σημεία ελέγχου οι στρατιώτες ήταν πολύ φιλικοί με τους ξένους και καθόλου σχολαστικοί. Δε ζητήθηκε πουθενά διαβατήριο παρά μόνο ερώτηση θρησκεύματος. Το κύριο μνημείο της Χεβρώνας βρίσκεται εδώ και είναι το Σπήλαιο των Πατριαρχών. Πάνω από το σπήλαιο βρίσκεται μεγάλο παραλληλεπίπεδο κτίριο που χρονολογείται από τη Ρωμαϊκή περίοδο, τη Χριστιανική μετέπειτα, την Ισλαμική, των Σταυροφόρων, των Αράβων ξανά και τέλος των Εβραίων το 1967 που το χώρισαν σε δύο τμήματα, της συναγωγής και του τζαμιού.

Σύμφωνα με την παράδοση εδώ βρίσκεται ο τάφος του Αβραάμ και της Σάρα, του Ισαάκ και της Ρεβέκκας, του Ιακώβ και της Λεία. Για την Ιουδαϊκή πίστη είναι ο δεύτερος ιερότερος χώρος μετά το Όρος του Ναού. Ο Αβραάμ (Ibrahim) είναι σημαντικότατος προφήτης της Ισλαμικής πίστης επίσης.

Το κλίμα στη συνοικία Η2 είναι μόνιμα τεταμένο, με συρματοπλέγματα στις οροφές των κτιρίων για να εμποδίζουν τις αντίπαλες κοινότητες από τη ρίψη αντικειμένων. Ta αιματηρά περιστατικά είναι πολλά, με αποκορύφωμα τη σφαγή 29 Παλαιστινίων προσκυνητών στο τζαμί το 1994. Οι εναπομείναντες Παλαιστίνιοι είναι θύματα μιας πολιτικής απαγορεύσεων, που έχει ως αποτέλεσμα τη σφράγιση σπιτιών και καταστημάτων τους και τον περιορισμό της κυκλοφορίας τους. Όλοι μας υποδέχτηκαν με περίσσια ευγένεια, μας μίλησαν για τα προβλήματά τους και κανείς δεν πίεσε στο να αγοράσουμε κάτι. Μας πρόσφεραν κάθε βοήθεια, ένας ξεναγός παρά το γεγονός του ότι προφανώς έχει ελάχιστους πελάτες, μας προσέφερε τις υπηρεσίες του εντελώς αφιλοκερδώς! Κάποιοι μας ρώτησαν ακόμα και αν χρειαζόμαστε χρήματα, κάτι που δε μου έχει συμβεί σε κανένα άλλο σημείο του πλανήτη, και ειδικά τόσο φτωχό. Και οι στρατιώτες στις σκοπιές όμως ήταν ευγενέστατοι, όχι μόνο μ’ εμάς αλλά και με τα παιδιά της περιοχής, ακόμα και με κάποιον Παλαιστίνιο που τους χλεύασε και προκάλεσε λεκτικά. 

Η Παλαιστίνη ήταν η αποζημίωση για την αμφιλεγόμενη εμπειρία του κράτους του Ισραήλ, ένας προορισμός από μόνος του.

Share this Post



Facebook Comments