Αιθιοπία

Η Αιθιοπία είναι μια εκπληκτική χώρα. Με ιστορία τόσο βαθιά στο χρόνο, που αποτελεί την κοιτίδα του ανθρώπινου είδους μιας και στο έδαφος αυτό περπάτησε πριν 3,5 εκατομμύρια χρόνια ο αρχαιότερος πρόγονός μας, ο αυστραλοπίθηκος Λούσι. Η σαγηνευτική ιστορία της Αβησσυνίας συνεχίζεται στα βάθη των αιώνων, στα χρόνια της βασίλισσας της Σίβα, στους μεσαιωνικούς αυτοκράτορες και τα θαυμαστά μνημεία τους μέχρι και τον τελευταίο αυτοκράτορα Haile Selasie, ο μυθικός «μεσσίας» της θρησκείας του ρασταφαριανισμού.

Η Αιθιοπία, το 2ο σε πληθυσμό κράτος της Αφρικής, είναι ένα ταχύτατα αναπτυσσόμενο κράτος που έχει αφήσει πίσω του την ανθρωπιστική κρίση της δεκαετίας του 80, ενώ παράλληλα ο εκσυγχρονισμός δεν έχει αναλώσει ακόμα την αξιόλογη αυθεντικότητά της. Τα δύο ταξίδια μου εδώ ήταν για μένα συγκλονιστικά, πλούσια τόσο σε εικόνες και εμπειρίες. Σίγουρα ευελπιστώ να βρεθώ και πάλι.


Άνθρωποι

Η Αιθιοπία απαρτίζεται από πολλές και ετερόκλητες πληθυσμιακές ομάδες. Ο βασικός πληθυσμός χαρακτηρίζεται από μελαμψά, ανοιχτόχρωμα Αφρικανικά χαρακτηριστικά και μελί μάτια. Είναι λαός όμορφος, υπερήφανος και πάνω απ’ όλα καλοσυνάτος και φιλόξενος. Η φτώχεια, σε αντίθεση με άλλες χώρες της Αφρικής δεν έχει οδηγήσει τους ανθρώπους αυτούς στην εγκληματικότητα με αποτέλεσμα η Αιθιοπία να είναι μία ιδιαίτερα ασφαλής χώρα για τον επισκέπτη, ανεξαρτήτως χρώματος. Στην πλειοψηφία τους είναι Xριστιανοί Ορθόδοξοι. Στα ακριτικά σημεία της χώρας θα συναντήσει κανείς πολλές ακόμα φυλές.

Στο νότο, στα σύνορα με την Κένυα και το Νότιο Σουδάν, στην περίφημη κοιλάδα του ποταμού Omo, το ανθρωπολογικό ενδιαφέρον είναι μοναδικό. Εδώ ζουν από τα βάθη των αιώνων τουλάχιστον οκτώ υποσαχάριες φυλές που αριθμούν περί τις 200.000 ψυχές. Οι σπάνιες Αφρικανικές αυτές φυλές, αντιστέκονται στον εκσυγχρονισμό διατηρώντας τις αλλόκοτες για εμάς παραδόσεις τους, ενώ το πρωτόγονο παρουσιαστικό τους χαρακτηρίζεται από εντυπωσιακό, μέχρι και σοκαριστικό . Η κυβέρνηση αρνείται να τους παραχωρήσει νόμιμη ιθαγένεια και το περιβάλλον τους, το μέλλον της ύπαρξής τους απειλείται από την κατασκευή ενός γιγαντιαίου φράγματος στον ποταμό, που θα είναι το μεγαλύτερο της Αφρικής. Οι φυλές μαστίζονται από τις ελλείψεις αγαθών επιβίωσης και συχνά εμπλέκονται σε εχθροπραξίες για τη διεκδίκηση γης και ζώων.

Στα Νοτιοανατολικά, στα σύνορα με τη Σομαλία, οι μουσουλμάνοι Somali, αυτόχθονες ή της διασποράς, είναι Άνθρωποι πιο κλειστοί, πιο απόμακροι και συχνά πιο οξύθυμοι.

Στα ανατολικά βρίσκεται η γη των Afar. Το βύθισμα του Danakil, ένα από τα πιο ζεστά και τα πιο αφιλόξενα σημεία του πλανήτη φιλοξενεί αυτό το σκληρό, απείθαρχο λαό, που επιβιώνει εκτρέφοντας ζώα σε μια περιοχή που δε φυτρώνει σχεδόν τίποτα, που η γη ξερνάει από τα σωθικά της θειάφι και λάβα. Οι απόκληροι αυτοί της γης, οι Afar, συλλέγουν ορυκτό αλάτι μεταφέροντάς το με καραβάνια από καμήλες που σχηματίζουν μια ατέλειωτη γραμμή στην άγονη αυτή έρημο αυτή.


Τόποι

Ο Νότος

Το Arba Minch είναι μια πόλη αμφιθεατρικά χτισμένη κοντά στις όχθες της λίμνης Chamo και δεν πρέπει κανείς να χάσει μια βόλτα με μηχανοκίνητη πιρόγα σ’ αυτήν για να δει από απόσταση αναπνοής πολυάριθμους κροκόδειλους, ιπποπόταμους και πτωματοφάγα μαραμπού.

Το Konso είναι ένα όμορφο χωριουδάκι με καλύβες φτιαγμένες από πέτρα, και στέγη από χορτάρι ή λαμαρίνες. Μια μίξη χριστιανικών και τοπικών εθίμων επικρατούν εδώ, με χαρακτηριστικά τα ξύλινα ανθρωπόμορφα totem που ονομάζονται wagas και είναι αφιερωμένα στη μνήμη των νεκρών. Θα δει κανείς αρκετά διάσπαρτα στο χωρίο, τουλάχιστον όσα γλύτωσαν από τα δελεαστικά δολάρια των τουριστών. Γυναίκες και μικρά παιδιά πουλούν την πραμάτεια τους στο δρόμο, τροπικά φρούτα, μπανάνες, γκουάβα και φρούτα του πάθους.

Μετά από δύο μέρες ενός σκονισμένου οδοιπορικού, φτάνεις στη Jinka, το εφαλτήριο για τις φυλές του νότου. Μια μικρή πόλη αποτελούμενη από διάσπαρτα σπίτια, χωματόδρομους και έναν χορταριασμένο αεροδιάδρομο ο οποίος έχει καταληφθεί από αγελάδες, αδέσποτα σκυλιά και τη νεολαία που απολαμβάνει την βόλτα της μέσα σε ένα σύννεφο σκόνης. Από εδώ ξεκινάνε οι διαδρομές για τις φυλές Mursi και Surma στα δυτικά, στα εθνικά πάρκα Mago και Omo και τον ομώνυμο ποταμό, μέχρι τα σύνορα με το Νότιο Σουδάν, αλλά και νότια μέχρι την Κένυα και τη λίμνη Turkana πολλές ακόμα φυλές όπως Hamar, Arbore, Bana και άλλες, όλες με μοναδικά χαρακτηριστικά.

Ο Βορράς

Bahir Dar. Μια πόλη χτισμένη στην όχθη της λίμνης Tana που προσφέρει όμορφα σημεία για περίπατο. Το Bahir Dar φημίζεται για τα μοναστήρια που είναι χτισμένα στα νησάκια της λίμνης. Δε μοιάζουν με τα γνωστά μας μοναστήρια καθώς πρόκειται για μεγάλες ξύλινες καλύβες με πολύ όμορφες αγιογραφίες σε έντονα χρώματα. Σε ένα σημείο της λίμνης, το νερό τροφοδοτεί έναν ποταμό, τον μακρύτερο του κόσμου. Είναι ο γαλάζιος Νείλος, που ξεκινά από εδώ το μακρύ ταξίδι του, ενώνεται με το λευκό Νείλο στο Σουδάν και συνεχίζει για να καταλήξει στη Μεσόγειο θάλασσα. Στις πηγές του Νείλου ιπποπόταμοι χασμουριώνται σε απόσταση αναπνοής από την πόλη.

Το Gondar είναι η παλιά πρωτεύουσα της Αιθιοπικής αυτοκρατορίας, η πόλη των κάστρων, το “Camelot της Αφρικής”! Και πραγματικά, σε μια ήπειρο που με εξαίρεση τα φαραωνικά μεγαλουργήματα απουσιάζουν τα ανθρώπινα μνημεία, στο Gondar αναβιώνει κανείς τη μυθική εποχή των μαύρων αυτοκρατόρων. Στα κάστρα, που διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση και σήμερα αποτελούν μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, ήκμασαν οι τέχνες της μουσικής, της λογοτεχνίας και της ζωγραφικής.

Simien mountains. Προσφέροντας μια αχανή, επιβλητική θέα μια οροσειρά που εκτείνεται με απόκρημνες βουνοκορφές ως εκεί που φτάνει το μάτι, ενδείνκνυται για μονοήμερη ή πολυήμερη πεζοπορική εξόρμηση.

Η Lalibela είναι ο πιο διάσημος προορισμός της Αιθιοπίας και μια απ τις ιερές πόλεις της. Οι μοναδικές στον κόσμο μονολιθικές εκκλησίες της θα αφήσουν τον επισκέπτη εντυπωσιασμένο. Μετά την άλωση της Ιερουσαλήμ το 1187 από τους μουσουλμάνους, ο βασιλιάς Lalibela οραματίστηκε το φιλόδοξο σχέδιο της ίδρυσης μιας νέας Ιερουσαλήμ. Κάθε μία από τις 11 εκκλησίες είναι σμιλεμένη σε επιβλητικές διαστάσεις αλλά με γεωμετρική ακρίβεια σε ένα μοναδικό κομμάτι βράχου. Βιβλικές φιγούρες ιερέων και προσκυνητών με λευκές ενδυμασίες συναντά κανείς μέσα και έξω απ’ τους ναούς που σε μεταφέρουν στην εποχή του Ιησού. Είναι τόσο έντονη δε η πίστη που αλλόκοτα τελετουργικά ακολουθούνται.

Η Δύση

Η οχυρωμένη με τείχη πόλη της Harar είναι ισλαμική και μάλιστα θεωρείται η τέταρτη ιερότερη πόλη για τους μουσουλμάνους. Ένα μοναδικό στον κόσμο έθιμο συμβαίνει κάθε απόγευμα εδώ… Το τάισμα της ύαινας. Η τακτική του καθημερινού ταΐσματος των φοβερών σαρκοβόρων ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 από κάποιον αγρότη που με αυτό τον τρόπο προσπάθησε να αποτρέψει τις ζημιές που προκαλούσαν. Τώρα μόνο δύο παππούδες συνεχίζουν το έθιμο και δίνουν και στους επισκέπτες την ευκαιρία να το τολμήσουν. Τα σαγόνια της διάστικτης ύαινας είναι από τα ισχυρότερα στη φύση, πολύ ισχυρότερα απ’ του λιονταριού και αν και είναι δειλό ζώο η ισχύς της αγέλης το κάνει αρκετά επικίνδυνο. Η Harar είναι γεμάτη χρώματα, ανθρώπους μυρωδιές. Στο “χριστιανικό παζάρι”, ένα αμέτρητο πλήθος γυναικών απλώνει την πραμάτεια καταγής. Στο “μουσουλμανικό παζάρι” μαγαζάκια πωλούν από υφάσματα μέχρι κινέζικα ραδιοφωνάκια. Στα χασάπικα βρίσκεις κρέας καμήλας αλλά πρέπει να το προμηθεύσεις ο ίδιος στα εστιατόρια. Στα εργαστήρια του καφέ η μυρωδιά μεθά τους οσφρητικούς κάλυκες.

Η Jijiga είναι η πρωτεύουσα της Somali region και η αφετηρία του στριμωγμένου minibus για τα σύνορα με τη Σομαλιλάνδη.

Το βύθισμα Danakil, έως 300 μέτρα κάτω απ’ το επίπεδο της θάλασσας είναι ένα από τα ζεστότερα και πιο αφιλόξενα Τόποι της γης. Εδώ καταλήγει το Rift Valley, το μεγάλο ηφαιστειακό τόξο που εκτείνεται στο μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής Αφρικής. Σατ δύο ταξίδια μου στην Αιθιοπία δεν είχα το χρόνο να επισκεφτώ αυτό το εκπληκτικής μοναδικότητας τοπίο που δε θυμίζει σε τίποτα τον πλανήτη γη. Απέραντες λίμνες αλατιού, τοπία με αλλόκοτα χρώματα λόγω των ηφαιστειακών χημικών στοιχείων που εκλείονται από τη γη και αποκορύφωμα το απόκοσμο ηφαίστειο Erta Ale. Ένα από τα μόλις τέσσερα ενεργά ηφαίστεια στη γη όπου μπορείς να βρεθείς στο χείλος ενός κρατήρα με μια μόνιμη λίμνη λάβας. Το ταξίδι εδώ δεν είναι εύκολο, ούτε απολύτως ασφαλές καθώς έχουν σημειωθεί πολύνεκρες επιθέσεις ακόμα και στα φρουρούμενα καραβάνια των τουριστών. Στην περιοχή δρουν αντάρτες από την Ερυθραία αλλά και από αυτονομιστικές οργανώσεις των  Afar.



Στα βήματα του ανθρώπου…

Αν έχεις πρότερη εμπειρία από μια τυπική Αφρικανική πρωτεύουσα, η Addis δε θα σου φανεί πολύ διαφορετική. Όχλος, σκόνη, κυκλοφοριακό, ασφυκτικά γεμάτα mini buses.

Περισσότερα...

Η μόνη διαφορά είναι το θέμα ασφάλειας καθώς η Addis και η Αιθιοπία γενικότερα είναι τόποι που μπορείς να σουλατσάρεις άφοβα ακόμα και το βράδι κουβαλώντας ογκώδη τούβλα αμέτρητων κουρελιασμένων τοπικών χαρτονομισμάτων. Ο ρυθμός ανάπτυξης της Αιθιοπίας είναι εμφανής στην πρωτεύουσα που χρόνο με το χρόνο αλλάζει, ενώ πρόσφατα απέκτησε τον πρώτο υπέργειο αστικόσιδηρόδρομο στην υποσαχάρια Αφρική. Ας ξεκινήσουμε όμως το ταξίδι προς το νότο. Η σκόνη θα γινόταν αναπόσπαστο κομμάτι της εμπειρίας. Οι δρόμοι είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση απ’ ότι στο παρελθόν αλλά μην προσπαθήσει κανείς να ανακαλέσει εικόνες από οδικά δίκτυα της Ευρώπης. Και παρ’ ότι έχουμε και στην Ελλάδα πολύ κακούς δρόμους, η πορεία προς το νότο θα μας τάιζε Αφρικανικό κοκκινόχωμα με το κουταλάκι.

Το τοπίο όμορφο, με αραιό πράσινο που είχε αλλάξει χρώμα κι αυτό, ντυμένο με την κόκκινη σκόνη ενώ διάσπαρτες καλύβες με μυτερές χορταρένιες στέγες διακρίνονταν σποραδικά. Αλλά πιο παράξενη ήταν η απουσία ιδιωτικών αυτοκινήτων. Γαϊδουράκια και κάρα ήταν τα οχήματα που κυριαρχούσαν, ενώ πιο σπάνια κάποιο φορτηγό ή σαραβαλιασμένο mini bus ερχόταν να διαταράξει την ηρεμία και να γεμίσει με καπνό τον αέρα.

Μετά από κάμποσες ώρες, στάση στην πόλη Arba Minch. Η πόλη είναι χτισμένη κοντά στις όχθες της λίμνης Chamo και δεν πρέπει κανείς να χάσει μια βόλτα με μηχανοκίνητη πιρόγα. Γιατί δεν πρόκειται για μια κοινή λίμνη, αλλά για πραγματική Αφρικανική. Απόδειξη αυτού, θηριώδεις κροκόδειλοι κολυμπούν στα νερά της και λιάζονται πάνω σε μικρά διάσπαρτα νησάκια. Το ανεκπαίδευτο μάτι δυσκολεύεται να τους διακρίνει. Ακίνητοι και καμουφλαρισμένοι, όμοιοι χρωματικά με το έδαφος σου αποκαλύπτονται ξαφνικά και αιφνιδιάζεσαι που δεν είχες αντιληφθεί ένα τόσο ογκώδες πλάσμα. Λίγο πιο πέρα ιπποπόταμοι, οξύθυμοί και ύπουλοι. Ο βαρκάρης πλησιάζει σε απόσταση ασφαλείας, αθόρυβα με σβηστή μηχανή. Όμως τα τεράστια σαγόνια ενός ενοχλημένου hippo ξεπροβάλλουν κοντά στη βάρκα και έντρομοι δραπετεύουμε ολοταχώς. Είναι γνωστό πως πρόκειται για το θηλαστικό που είναι υπεύθυνο για τους περισσότερους θανάτους στην Αφρική εξαιτίας της απρόβλεπτης συμπεριφοράς του αλλά και του γεγονότος της διαβίωσής του κοντά σε ανθρώπινους οικισμούς. Εγώ παρ’ όλα αυτά ήμουν απογοητευμένος που δεν πρόλαβα μια καλή φωτογραφία. Στη διαδρομή, άλλο ένα παράξενο πλάσμα εμφανίζεται. Και όχι μόνο ένα, αλλά μια ομάδα από μαραμπού, μεγάλα κι άσχημα με φαλακρό κεφάλι και λαιμό, πτωματοφάγοι καθαριστές της Αφρικής. Ένας ψαράς τους έριχνε ψάρια κι εκείνα αδηφάγα τα κατάπιναν φουσκώνοντας τα λαρύγγια τους και τον ελαστικό ασκό του ράμφους τους.

Η διαδρομή συνεχίζεται μέχρι την πόλη Soddo όπου θα γίνει η διανυκτέρευση. Η πόλη δεν έχει κάποια ιδιαίτερη ομορφιά αλλά η σκόνη διατηρεί επάξια την τυπικότητα της Αφρικής. Σε τοπικό εστιατόριο δοκιμάζω την Αιθιοπική κουζίνα. Το μενού αποτελείται από την περίφημη injera, μια αφρώδη υπόξινη ζύμη φτιαγμένη με αλεύρι του τοπικού φυτού teff και που αποτελεί τη βάση του εθνικού πιάτου της χώρας ενώ επάνω της βρίσκεται συνήθως κρέας καυτερό και σκληρό σαν καουτσούκ. Επίσης η ζύμη αυτή εκτελεί και χρέη πηρουνιού καθώς το τελευταίο δε συνηθίζεται.

Πρωινό ξύπνημα για το επίπονο κομμάτι της διαδρομής μέχρι τη Jinka, το εφαλτήριο για τις φυλές του νότου.

Μια μικρή στάση για ξεκούραση στο Konso, όπου γυναίκες και μικρά παιδιά πουλούν την πραμάτεια τους στο δρόμο, τροπικά φρούτα, μπανάνες, γκουάβα και φρούτα του πάθους. Το τοπικό σχολείο είχε διάλειμμα και η φωτογραφική μου περιέργειά μου με οδήγησε προς τα εκεί. Ακόμα μεγαλύτερη όμως ήταν η περιέργεια των παιδιών για το faranji, τον λευκό  όπως λέγεται στα Amharic, τη γλώσσα της Αιθιοπίας.

Η πορεία συνεχίζεται και στο υψίπεδο του Key Afar αντικρύζω μια αχανή Αφρικανική κοιλάδα. Ο χωματόδρομος μετατρέπεται σε καφετί σύννεφο πίσω απ’ το αμάξι, αλλά αυτό δεν αποτρέπει τα αμέτρητα παιδάκια απ’ το να τρέχουν πίσω του φωνάζοντας hayla, haylaaa. Το… “Highland” ήταν η πρώτη μάρκα εμφιαλωμένου νερού στη χώρα και τα άδεια μπουκάλια είναι πολύτιμα καθώς πωλούνται και χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του δυσεύρετου νερού. Θα άκουγα άπειρες φορές τα παιδάκια να ξεφυτρώνουν απ’ το πουθενά και να τρέχουν πίσω από το αυτοκίνητο. Και ισάριθμες θα ξεροκατάπινα και θα έσφιγγα τα δόντια τρίζοντας τη σκόνη, προσπαθώντας να ελέγξω τη συγκίνησή μου. Κι άλλα παιδάκια και μανάδες μαζεύουν νερό και πλένονται σε λασπωμένους νερόλακους. Η δύση μας βρίσκει επιτέλους στη Jinka. Η αναζήτηση καταλύματος ήταν κάπως απογοητευτική σε ότι αφορά τις συνθήκες άνεσης και καθαριότητας που μπορεί να βρει κανείς. Και σα να μην έφτανε αυτό, μια διακοπή ηλεκτροδότησης και κατά συνέπεια και ύδρευσης θα μας ανάγκαζε τις επόμενες δύο μέρες να φροντίζουμε την υγιεινή μας με εμφιαλωμένο νερό. Το σκοτάδι έπεσε πυκνό στην πόλη και η προσπάθεια βραδινής εξόρμησης μάταια.

Πρωινό ξύπνημα. Η μέρα αφιερωμένη στις φυλές. Μετά από απαραίτητο registration και συνοδεία ένοπλου φρουρού, κατεύθυνση προς το εθνικό πάρκο Mago. Η πρώτη επίσκεψη, στους καταυλισμούς της περίφημης φυλής Mursi. Οι Mursi όπως και οι Surma είναι ιδιαίτερα γνωστοί λόγω του βάρβαρου εθίμου των γυναικών που τρυπούν σε νεαρή ηλικία το κάτω χείλος τους και τοποθετούν έναν πήλινο ή ξύλινο δίσκο. Η διαδικασία τοποθέτησης ολοένα και μεγαλύτερου δίσκου συχνά συνοδεύεται και από αφαίρεση των μπροστινών κάτω δοντιών. Όσο μεγαλύτερο το “πιατάκι” και όσο πιο ξεχειλωμένο είναι το κάτω χείλος, τόσο πιο περιζήτητη είναι η νύφη και μεγαλύτερο το τίμημα σε ζώα από τον επίδοξο γαμπρό. Οι δε άνδρες οπλισμένοι συχνά με AK-47 επιδίδονται σε βίαιους ανταγωνισμούς για την κοινωνική θέση τους στη φυλή. Η ημίγυμνη φυλή είναι “άγρια¨, οξύθυμη και τα πνεύματα εύκολα εξεγείρονται. Και δυστυχώς ο τουρισμός έχει ήδη επέμβει στην αυθεντικότητα της φυλής που ποζάρει για φωτογραφίες απαιτώντας σε ενοχλητικό βαθμό χρήματα, σ’ ένα ζωολογικό κήπο όπου τα εκθέματα είναι ανθρώπινα όντα.

Η παρουσία του ένοπλου φρουρού μοιάζει απαραίτητη καθώς οι Mursi σε τραβολογούν από παντού φωνάζοντας στα αυτιά σου… brrr, brrr (όπου birr είναι το νόμισμα της χώρας). Αν κάνεις το λάθος και απαθανατίσεις μια γενική άποψη του χωριού, τότε θα πρέπει να κουβαλάς πολλές δεκάδες μικρά χαρτονομίσματα γιατί θα σου ζητήσουν να τους πληρώσεις όλους. Εκτός από τα lip plates, τα πάντα ημίγυμνα μέλη της φυλής φορούν αλλόκοτα στολίδια στο κεφάλι, φτιαγμένα από κέρατα ζώων και κρανία, δεμένα μεταξύ τους με σχοινιά. Τα παιδιά βάφουν το πρόσωπο και το σώμα τους με περίτεχνα λευκά σχέδια κάνοντάς τα να μοιάζουν με φαντάσματα.

Συνηθισμένο στο μενού τους είναι ένα πολύ δυναμωτικό μίγμα αίματος με γάλα. Τα ζώα είναι πολύτιμο αγαθό και δε σφαγιάζονται παρά μόνο σε έκτακτες περιστάσεις. Αντ΄ αυτού, ένα μικρό τρύπημα στην καρωτίδα του ζώου είναι αρκετό για να προσφέρει αίμα αρκετό για ένα πλήρες γεύμα. Επιστροφή απ΄ τη γη των Mursi και επίσκεψη στην επόμενη φυλή, τους Ari. Οι Ari δεν έχουν να επιδείξουν κάποιο εμφανισιακό ή ενδυματολογικό show. Ζουν σε χωμάτινες καλύβες και το πρώτο που συναντάς είναι καλοσυνάτα γλυκύτατα παιδάκια. Η συγκίνηση είναι έντονη καθώς τα παιδάκια σχεδόν τσακώνονται για το ποιο θα πρωτοκρατήσει το χέρι του λεύκου επισκέπτη. Ίσως περιμένουν κάτι να τους δώσεις, αλλά δε ζήτησαν τίποτα. Κάποια πιο μεγάλα ίσως σου ζητήσουν στυλό, κάτι που είναι λάθος να δώσεις. Μου έχει τύχει πολλές φορές να τσακώνονται βίαια, χτυπώντας, τραβολογώντας και στο τέλος καταστρέφοντας ότι τους έδωσες. Στο κέντρο του χωριού υπήρχε υπαίθρια αγορά με πλήθος κόσμου να εμπορεύεται την πραμάτεια που απλωνόταν στο έδαφος. Έκατσα στον πεσμένο κορμό ενός δέντρου για να ξεκουραστώ και ξαφνικά ήρθαν και έκατσαν δίπλα μου γύρω στα 20 παιδάκια. Πιο πέρα, ένα τοπικό μπαράκι έπαιζε δυνατά Αφρικανικούς ρυθμούς και οι νεαροί μας παρότρυναν να χορέψουμε στον παραληρηματικό τους χορό. Ο Δ. αγόρασε για σουβενίρ δύο δρεπάνια από έναν μεσήλικα. Μετά από λίγο εμφανίστηκε η γυναίκα του έξω φρενών και τα ζήτησε πίσω επιστρέφοντας τα χρήματα και ξεστομίζοντας ατέλειωτες κατσάδες στο σύζυγο. Βράδι στη Jinka που εξακολουθεί να μην έχει ρεύμα και νερό. Δύσκολο να απαλλαγεί κανείς από τη σκόνη και τον ιδρώτα χρησιμοποιώντας μπουκάλια εμφιαλωμένου νερού, αλλά η δική μου αγωνία είναι το πώς θα φορτίσω την κάμερα. Σε τοπικό εστιατόριο βρήκαμε κάτι να φάμε, να ξεδιψάσουμε με τοπική μπύρα St. George και να πιάσουμε κουβέντα με την τοπική νεολαία. Ξημέρωμα και εγκαταλείπουμε τη Jinka κατευθυνόμενοι νότια στην περιοχή Turmi, κοντά στη λίμνη Turkana και τα σύνορα με την Kenya.

Στην περιοχή δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου καταλύματα και το lodge που βρήκαμε ήταν πολύ luxury για το budget μας. Όμως είχε ωραιότατες σκηνές δύο ατόμων και μάλιστα με κρεβάτι σε σχετικά καλή τιμή. Η ηλεκτρική γεννήτρια λειτουργούσε για λίγες μόνο ώρες το βράδι και μετά από τρεις ημέρες χωρίς ηλεκτρισμό οι μπαταρίες της κάμερας θα άδειαζαν εντελώς λίγες ώρες αργότερα.

Το εβδομαδιαίο υπαίθριο market λάμβανε χώρα στον οικισμό της Dimeka. Εκεί είχες την ευκαιρία να βρεθείς πιο κοντά στις φυλές, στην καθημερινότητά τους. Στο Turmi θα συναντήσεις άλλες φυλές, με κυρίαρχη αυτή των Hamar με τις κομψές, ήρεμες παρουσίες του. Οι γυναίκες Hamar, φορούσαν δέρμα κατσίκας για φούστα και το συχνά γυμνό τους στήθος ήταν διακοσμημένο με πολυάριθμα κολιέ φτιαγμένα από λευκά κοχύλια. Πλήθος ακόμα διακοσμητικών αξεσουάρ κοσμούσαν τις φορεσιές, όπως κλειδιά και περιδέραια από χάντρες και ανθρώπινα μαλλιά (όλα αυτά τα ανταλλάσσουν μεταξύ τους)

Πιο χαρακτηριστική όμως είναι η κόμη των γυναικών. Ένα μείγμα πηλού και βουτύρου δίνει στα μαλλιά έντονο κόκκινο χρώμα και πλαστική υφή. Το σώμα τους είναι επίσης καλυμμένο με αυτό το μείγμα, ενώ έντονα στην πλάτη τους είναι τα σημάδια μαστιγώματος, μέρος κι αυτό των σκληρών εθιμοτυπικών τους. Μετά απ΄ την εξωπραγματική αυτή αγορά, συνέχεια έχει επίσκεψη σε χωριό των Hamar. Το έθιμο της ενηλικίωσης, όπου το νεαρό αγόρι πρέπει να τρέξει γυμνό πάνω στις πλάτες στοιχισμένων ταύρων είχε πραγματοποιηθεί την προηγούμενη μέρα και δεν είχα την ευκαιρία να το δω. Σήμερα όμως είχε γάμο! Ξυπόλυτοι νέοι και νέες χοροπηδούσαν ρυθμικά στο ρυθμό των τυμπάνων αντικριστά, αναζητώντας το μελλοντικό τους ταίρι. Ο ήλιος έδυσε στην πεδιάδα των Hamar διαγράφοντας τις σιλουέτες των παιδιών που παρακολουθούσαν τη γιορτή. Το βράδι στο lodge, σ’ αυτή την απομακρυσμένη γωνιά της Αφρικής, συνάντησα δύο Έλληνες. Ο Βαγγέλης και ο Γιώργος απ’ τη Θεσσαλονίκη είναι κι αυτοί παθιασμένοι ταξιδευτές. Μαζί ανταλλάξαμε εμπειρίες και κρατήσαμε επαφή για μελλοντικά ταξιδιωτικά πλάνα.

Άλλη μια μέρα στους κακοτράχαλους, σκονισμένους δρόμους ξεκινά. Με πορεία ανατολική κινούμαστε παράλληλα με τα σύνορα της Κένυας.  Επόμενη στάση στο Arbore και την ομώνυμη φυλή. Εξωτικές ημίγυμνες νεαρές γυναίκες φορτωμένες με αμέτρητα περιδέραια από πολύχρωμες χάντρες και ένα χαρακτηριστικό μαύρο πέπλο στο κεφάλι ή τους ώμους. Τα γυαλιστερά μαύρα κορμιά τους διαγράφονται σα γλυπτά κάτω απ΄ τον ανελέητα καυτό ήλιο. Τα μέλη της φυλής ζητούν κι εδώ χρήματα για τις φωτογραφίες, όμως είναι πολύ πιο ήρεμοι και συνεννοήσιμοι σε σχέση με τους Mursi. Συμφωνούμε να γίνει ομαδική πληρωμή, κάτι πολύ πιο πρακτικό καθώς δεν είναι εύκολο να κουβαλά κανείς πληθώρα χαρτονομισμάτων μικρής αξίας. Η καταγραφή των “κλικς” γίνεται στην επιφάνεια μιας… σαγιονάρας! Μετά από πολλές ώρες σκόνης σε κακό χωματόδρομο, επιστροφή και στάση ξανά στο χωριό Konso. Το χωριό είναι αρκετά “πολιτισμένο”. Καλύβες φτιαγμένα από πέτρα, με στέγη από χορτάρι ή λαμαρίνες και μια εκκλησία. Οι ανιμιστικές φυλές του νότου δίνουν τη θέση τους σε μια μίξη χριστιανικών και τοπικών εθίμων. Χαρακτηριστικά είναι τα ξύλινα ανθρωπόμορφα totem που ονομάζονται wagas, αφιερωμένα στη μνήμη των νεκρών. Ο δρόμος για την επιστροφή ατην Addis Ababa είναι μακρύς αλλά επιτέλους ασφαλτοστρωμένος. Μια στάση στο Shashemene, το χωριό των rastafari. Ο αυτοκράτορας Haile Selassie είχε προσφέρει αυτή την έκταση στους Τζαμαϊκανούς πιστούς του ρασταφαρισμού, που ανέμεναν τον ερχομό του μεσσία από τα πάτρια εδάφη της Αφρικής και ταύτισαν με το πρόσωπο του Selassie. Σήμερα, το χωριό παρουσιάζει ελάχιστο ενδιαφέρον. Οι κάτοικοι είναι κλεισμένοι στα σπίτια τους και αποφεύγουν την επαφή με τους ενοχλητικούς τουρίστες, υπάρχει ένα κατάστημα με εικαστικές δημιουργίες πάνω σε πάπυρο από φύλλα μπανάνας ενώ έφηβοι σε πλησιάζουν προσπαθώντας να σου πουλήσουν μαριχουάνα. Άλλη μια στάση και πάλι στο Arba Minch καθώς γιόταζε η εκκλησία του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Πλήθος κόσμου προσκυνούσε μέσα και έξω από το χώρο, ενώ στο εσωτερικό λάμβανε χώρα μια κατανυκτική λειτουργία, με αλλόκοτους ψαλμούς συνοδεία τυμπάνων, με πιστούς και ιερείς ντυμένους σε ολόλευκους μανδύες και τουρμπάνια.

Βράδι στην πρωτεύουσα και αποχαιρετούμε τον οδηγό στο ελληνικό club της Addis που ονομάζεται Olympiakos. Δυστυχώς δε βρήκαμε κανέναν Έλληνα εκεί αλλά φάγαμε μια νοστιμότατη και ακριβούτσικη πίτσα. Η ώρα είχε περάσει και κανείς δε φρόντισε για ξενοδοχείο ενώ η πτήση για Bahir Dar ήταν νωρίς το πρωί. Δίπλα στην ελληνική λέσχη υπήρχε ένα ξενοδοχείο αλλά η τιμή του ήταν εξωφρενική σε σχέση με ό,τι είχαμε συνηθίσει. Η απόφαση ελήφθη και η διανυκτέρευση έγινε στο  περιοριστικά άβολο και κρύο αεροδρόμιο, υπό την αδιάφορη ανοχή των υπαλλήλων.

Πτήση και άφιξη στο Bahir Dar. Η πόλη είναι χτισμένη στην όχθη της λίμνης Tana και προσφέρει όμορφα σημεία για περίπατο. Ξενοδοχεία αρκετά και πολύ φτηνά. Το Bahir Dar φημίζεται για τα μοναστήρια που είναι χτισμένα στα νησάκια της λίμνης. Δε μοιάζουν με τα γνωστά μας μοναστήρια καθώς πρόκειται για μεγάλες ξύλινες καλύβες με πολύ όμορφες αγιογραφίες σε έντονα χρώματα. Σε ένα σημείο της λίμνης, το νερό τροφοδοτεί έναν ποταμό, τον μακρύτερο του κόσμου. Είναι ο γαλάζιος Νείλος, που ξεκινά από εδώ το μακρύ ταξίδι του, ενώνεται με το λευκό Νείλο στο Khartoum και συνεχίζει για να καταλήξει στη Μεσόγειο θάλασσα. Στις πηγές του Νείλου ιπποπόταμοι χασμουριώνται σε απόσταση αναπνοής από τη σύγχρονη πόλη του Bahir Dar. Δειλινό στη μαγευτική θέα της λίμνης απ΄ το εστιατόριο Lake shore συνοδευόμενη από το καλύτερο και φτηνότερο ψάρι.

Την επόμενη το πρωί τα μέλη της παρέας που αγαπούν τον καφέ έψαχναν για μια λύση take away. Όμως ο καφές στην Αιθιοπία, τη χώρα που ανακαλύφθηκε, είναι ολόκληρη ιεροτελεστία. Ετοιμάζεται με επιμέλεια από γυναίκες πάνω σε χαρακτηριστικό φορητό πάγκο στον οποίο καίνε αρωματικά λιβάνια, ενώ στο έδαφος γύρω είναι απλωμένο φρεσκοκομμένο χορτάρι για να κάτσει ο επισκέπτης. Η διαδρομή συνεχίζεται για το Gondar με ένα σαραβαλιασμένο mini bus με επί τόπου συμφωνία.

Το Gondar ή Gonder είναι η παλιά πρωτεύουσα της Αιθιοπικής αυτοκρατορίας, ή πόλη των κάστρων, το “Camelot της Αφρικής”! Και πραγματικά, σε μια ήπειρο που με εξαίρεση τα φαραωνικά μεγαλουργήματα απουσιάζουν τα ανθρώπινα μνημεία, στο Gondar αναβιώνει κανείς τη μυθική εποχή των μαύρων αυτοκρατόρων. Στα κάστρα, που διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση και σήμερα αποτελούν μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, ήκμασαν οι τέχνες της μουσικής, της λογοτεχνίας και της ζωγραφικής. Με τη βοήθεια ενός απ’ τους πιτσιρικάδες που προσφέρονται να σου δείξουν κάποιο κατάλυμα βρήκαμε πράγματι πεντακάθαρο οικογενειακό ξενοδοχείο και μάλιστα σε εξαιρετικά χαμηλή τιμή. Στην άνετη και οικονομική διαμονή, το κερασμένο πρωτοχρονιάτικο δείπνο στην αναπαυτική open air σάλα, τη φιλικότητα των ιδιοκτητών και των ενοίκων, προστίθεται και η ικανοποίηση για το άξιο μεροκάματο του πιτσιρικά. Εκτός από τα κάστρα, η πόλη έχει να επιδείξει μια απ’ τις γνωστές σκονισμένες αγορές, όπου μεταξύ άλλων σύρονται απελπισμένα ζωντανά πτηνά δεμένα απ’ τα πόδια. Αρκετές είναι και οι εκκλησίες που παρουσιάζουν ενδιαφέρον στην πόλη και είχα την τύχη να παρευρεθώ σε απογευματινό κήρυγμα στο προαύλιο με πλήθος γυναικών που κάθονταν ντυμένες με λευκά πέπλα, δημιουργώντας μια αρμονική οπτασία. Το βράδι ανακαλύψαμε ένα ακόμα εξαιρετικό εστιατόριο. The four sisters που όπως δηλώνει το όνομά του ανήκει σε 4 αδελφές που με πολύ μεράκι αλλά και αναγκαίο τραπεζικό δάνειο έφτιαξαν έναν καλόγουστο πετρόχτιστο χώρο με πολύ καλή κουζίνα. Ζωντανή μουσική συνόδευε τη γευσιγνωσία με τους τυμπανιστές να περιστρέφονται γύρω από το μακρύ κεντρικό τραπέζι ενώ έρεε άφθονο παραδοσιακό tej, ζεστό κρασί με μέλι. Αν βρεθείτε ποτέ στο Gondar αξίζει να το επισκεφθείτε και να απολαύσετε τη γευστική φιλοξενία των τεσσάρων αδελφών. Η νεότερη αδελφή μιλά άπταιστα αγγλικά με αμερικανική προφορά. Τα έμαθε αποκλειστικά απ’ την τηλεόραση!

H περιοχή είναι εφαλτήριο για πεζοπορικές εξορμήσεις στα περίφημα Simien mountains. Ο χρόνος επέτρεπε για ένα μονοήμερο trekking μόνο. Μετά από διαδρομή με αυτοκίνητο σε πολύ κακοτράχαλο ορεινό δρόμο και μετά από μικρή στάση σε Εβραϊκό χωριό της περιοχής, ακολούθησε μια απολαυστική πεζοπορία σε μια αχανή, επιβλητική θέα της οροσειράς που εκτείνεται με απόκρημνες βουνοκορφές ως εκεί που φτάνει το μάτι.

Η επόμενη πτήση προσφέρει μια ακόμα θεαματική άποψη των Simien μέχρι την προσγείωση στα υψίπεδα της Lalibela. Η Lalibela είναι ο πιο διάσημος προορισμός της Αιθιοπίας και μια απ τις ιερές πόλεις της. Οι μοναδικές στον κόσμο μονολιθικές εκκλησίες της θα αφήσουν τον επισκέπτη άφωνο. Μετά την άλωση της Ιερουσαλήμ το 1187 από τους μουσουλμάνους, ο βασιλιάς Lalibela οραματίστηκε το φιλόδοξο σχέδιο της ίδρυσης μιας νέας Ιερουσαλήμ. Κάθε μία από τις 11 εκκλησίες είναι σμιλεμένη σε επιβλητικές διαστάσεις αλλά με γεωμετρική ακρίβεια σε ένα μοναδικό κομμάτι βράχου. Βιβλικές φιγούρες ιερέων και πιστών με λευκές ενδυμασίες συναντά κανείς μέσα και έξω απ’ τους ναούς που σε μεταφέρουν στην εποχή του Ιησού. Είναι τόσο έντονη δε η πίστη που αλλόκοτα τελετουργικά ακολουθούνται. Προσκυνητές μπαινοβγαίνουν σε ένα λάκκο στο χώμα κρατώντας ένα κομμάτι ψωμί, άλλοι ουρλιάζουν ικετεύοντας ενώ άλλοι φιλούν την άψυχη πέτρα του ναού. Το τέλος του ταξιδιού με βρίσκει πίσω στην Addis Ababa γεμάτο εικόνες, εμπειρίες και αρκετά σουβενίρ. Μια βόλτα στην πόλη μου δείχνει ξανά την ιδιαίτερη μίξη του σύγχρονου στοιχείου με αυτό της εγκατάλειψης. Μικρά εμπορικά κέντρα, εστιατόρια και μπαράκια προσελκύουν τη νεολαία και τους τουρίστες ενώ οι χωματόδρομοι, η σκόνη και η ανέχεια συνυπάρχουν. Και σαν επιστέγασμα, άλλο ένα blackout βύθισε την πόλη στο σκοτάδι και η ακόλουθη διακοπή ύδρευσης μου στέρησε ένα ανακουφιστικό μπάνιο. Την επόμενη μέρα θα πήγαινα στη δουλειά κατ’ ευθείαν, φορώντας ακόμα τη σκόνη της Αφρικής.

Δεκέμβριος 2014.

Μια πτήση με τη SudanAir, μια απ’ τις πιο επισφαλείς αεροπορικές εταιρίες παγκοσμίως μας μεταφέρει απ’ το Χαρτούμ στη γνώριμη πλέον Addis Ababa. Η πτήση ήταν οικονομική αλλά και περιπετειώδης καθώς το αεροπλάνο ήταν γεμάτο από επαναπατριζόμενους λαθρομετανάστες. Στο μπροστινό κάθισμα καθόταν ένας από αυτούς, ρακένδυτος και ξυπόλυτος δεμένος με ιμάντα πάνω στο κάθισμά του ενώ ούρλιαζε σχεδόν σε όλη τη διαδρομή άλλοτε βρίζοντας και άλλοτε ικετεύοντας. Η αναμονή για τις αποσκευές μεγάλη, κάποιοι προσπαθούσαν μέσα στο συνωστισμό να κλέψουν αποσκευές άλλων ενώ ο αλλόφρων συνεπιβάτης μας χοροπηδούσε ελεύθερος πλέον και ενοχλούσε τον κόσμο. Καθώς η ώρα ήταν ήδη 3 τα ξημερώματα ήταν μάταιη σπατάλη η αναζήτηση ξενοδοχείου. Συνεπώς, το άβολο αεροδρόμιο της Addis θα μας φιλοξενούσε για ακόμα μια φορά. Κατά τις 8 το πρωί σκευρωμένος και με σχεδόν καθόλου ύπνο ξυπνώ το συνταξιδιώτη μου Κ. Σε κατάσταση διάλυσης αναζητούμε ταξί για την πρεσβεία της Σομαλιλάνδης. Αντικρίζουμε τελικά μια γαλάζια σημαία με ένα λευκό άστρο που γνωρίζω καλά ότι ανήκει στη Σομαλία και όχι στο μη αναγνωρισμένο κρατίδιο που θέλουμε να επισκεφτούμε. Μετά από αναζήτηση βρίσκουμε τη σωστή πρεσβεία που ήταν ένα απλό φτωχόσπιτο και δε θύμιζε τις άλλες πρεσβείες ακόμα και για τα Αφρικανικά στάνταρ. Η διαδικασία απλή αλλά τσουχτερή στα $50. Ευτυχώς η βίζα της Αιθιοπίας στοίχισε σχετικά οικονομικά καθώς είχα την ευκαιρία να εκδώσω στην πρεσβεία της Ρώμης βίζα πολλαπλών εισόδων για $30. Ενδεικτικά η βίζα μίας εισόδου κόστιζε πλέον 50 ευρώ στο αεροδρόμιο και δεν εκδίδετο καθόλου στα χερσαία σύνορα που θα χρειαζόταν να περάσουμε επιστρέφοντας.

Σκοπεύαμε να ταξιδέψουμε την ίδια μέρα για την πόλη Harar. Όμως τα λεωφορεία είχαν ήδη αναχωρήσει τα χαράματα και η προσπάθεια μίσθωσης mini bus προέβη άκαρπη, παρά την αναζήτηση σε πολλά σημεία της πόλης. Φορτωμένοι με μια αποσκευή στην πλάτη κι άλλη μια κρεμασμένη στο στήθος, κινήσαμε πεζοί μέσα στη σκόνη, τη ρύπανση και τον καυτό ήλιο της Addis για αναζήτηση οικονομικού ξενοδοχείου κοντά στο σταθμό των λεωφορείων ώστε να είμαστε έγκαιρα στις 5:30 πμ την επόμενη μέρα για αναχώρηση. Η κόπωση του ταξιδιού επιδεινώθηκε από μια τρίωρη αναμονή στην κρατική εταιρία τηλεπικοινωνιών για τη γραφειοκρατική διαδικασία έκδοσης μιας απλής κάρτας SIM. Αδιανόητο όταν στο Σουδάν τις πουλούσαν στα πεζοδρόμια. Δυο ώρες μεσημεριανού ύπνου απέτρεψαν τη λιποθυμία για να συνεχίσουμε βολτάροντας στην πόλη αναζητώντας φαγητό και κρύες μπύρες. Η μετακίνηση με τα mini bus είναι απίστευτη σε σχέση με όσα γνωρίζουμε. Τα σαράβαλα αυτοκινητάκια χωρητικότητας 10 ατόμων στοιβάζονται με τον διπλάσιο αριθμό ανθρώπων. Θα τα συναντήσουμε πάλι στη συνέχεια της ιστορίας μας.

Νωρίς την επόμενη μέρα βρισκόμαστε στο σχετικά πιο άνετο λεωφορείο για τη Harar όπου κάθε επιβάτης έχει τη θέση του. Η νύστα έντονη αλλά δεν υπερίσχυε των εικόνων που για άλλη μια φορά εναλλάσσονταν πίσω απ’ το τζάμι και διατηρούσαν το ενδιαφέρον μου. Το λεωφορείο σταμάτησε για τουαλέτα. Άντρες και γυναίκες έτρεχαν πίσω απ’ τους θάμνους για να διεκδικήσουν τον ατομικό τους χώρο υγιεινής. Το λεωφορείο έκανε και στάση και σε ένα χωριουδάκι με το όνομα Hirna. Παρ’ ολίγο να με ξεχάσουν εκεί καθώς ήμουν συνεπαρμένος φωτογραφίζοντας και συζητώντας με τους ντόπιους.

Φτάσαμε νωρίς το απόγευμα στη Harar και με τη βοήθεια “μεσάζοντα” βρήκαμε κατάλυμα σε όμορφο παραδοσιακό σπίτι εντός των τείχων της πόλης. Το δωμάτιο ήταν στρωμένο με χαλιά και φυσικά επιβάλλετο να βγάλει κανείς τα παπούτσια του ενώ η ηλικιωμένη οικοδέσποινα αντέδρασε έντονα όταν θέλησα να τη φωτογραφήσω. Η οχυρωμένη με τείχη πόλη της Harar είναι ισλαμική και μάλιστα θεωρείται η τέταρτη ιερότερη πόλη για τους μουσουλμάνους. Την πόλη θα ανακαλύπταμε με το φως της επόμενης μέρας αλλά η βιασύνη μας ήταν στο να προλάβουμε το μοναδικό… τάισμα της ύαινας. Η τακτική του καθημερινού ταΐσματος των φοβερών σαρκοβόρων ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 από κάποιον αγρότη που με αυτό τον τρόπο προσπάθησε να αποτρέψει τις ζημιές που προκαλούσαν. Τώρα μόνο 2 παππούδες συνεχίζουν το έθιμο. Τα σαγόνια της διάστικτης ύαινας είναι από τα ισχυρότερα στη φύση, πολύ ισχυρότερα απ’ του λιονταριού και αν και είναι δειλό ζώο η ισχύς της αγέλης το κάνει αρκετά επικίνδυνο. Μετά από προηγούμενή μου εμπειρία tête-à-tête έξω απ’ τη σκηνή μου στη Ζιμπάμπουε, τώρα είχα την ευκαιρία να τις ταΐσω στο στόμα! Η επόμενη μέρα στη Harar ήταν γεμάτη χρώματα, ανθρώπους μυρωδιές. Στο “χριστιανικό παζάρι”, ένα αμέτρητο πλήθος γυναικών άπλωνε την πραμάτεια του καταγής. Στο “μουσουλμανικό παζάρι” μαγαζάκια που πουλούσαν από υφάσματα μέχρι κινέζικα ραδιοφωνάκια. Στα χασάπικα έβρισκες κρέας καμήλας αλλά έπρεπε να το προμηθεύσεις ο ίδιος στα εστιατόρια. Στα εργαστήρια του καφέ η μυρωδιά μεθούσε τους οσφρητικούς κάλυκες.

Η αναχώρηση για τα σύνορα της Σομαλιλάνδης δεν ήταν απλή υπόθεση. Παρ΄ ότι η απόσταση δεν ήταν μεγάλη, έπρεπε να αλλάξουμε τρία mini bus. Οι συνθήκες αναδείκνυαν την Αφρική σε όλη της την παράνοια. Τα λεωφορεία πολλά και δύσκολα έβγαζες συμπέρασμα για τον προορισμό. Οι καλοθελητές πολλοί και έπρεπε να τους διώχνεις για να αποφύγεις “καπέλο” στην τιμή. Έπρεπε να ανεβάσεις μόνος το σάκο σου στην οροφή για να μη σου ζητήσουν λεφτά και γι’ αυτό. Τελευταίο και σοφότερο, έπρεπε να αγοράσει δύο τουλάχιστον θέσεις ο καθένας μας για να γλιτώσει το ταξίδι αγκαλίτσα με ένα μαντράχαλο που δεν είχε πλυθεί ποτέ. Ακόμα και έτσι οι συνθήκες ήταν δύσκολες και στριμωχτές. Κάποια στιγμή ο επιβάτης που καθόταν μπροστά μου έκανε εμετό πάνω στα καθίσματα. Σε όλη τη διαδρομή μασουλούσαν khat. Το khat ή chat είναι ένα φυτό που φύεται στο κέρας της Αφρικής και την αραβική χερσόνησο. Έχει ψυχοτρόπο δράση και αποτελεί ένα ήπιο ναρκωτικό και ταυτόχρονα μια κοινωνική συνήθεια. Και ενώ είναι απαγορευμένο στον υπόλοιπο κόσμο, στην Υεμένη, τη Σομαλία και την επαρχία Somali της Αιθιοπίας είναι φανατική καθημερινή συνήθεια. Το χορτάρι αυτό έχει διάφορες ποικιλίες και τιμές και πρέπει να διατηρεί κανείς ποσότητα του φυτικού πολτού στο μάγουλο του για πολλές ώρες για να νιώσει κάποια επίδραση. Άφιξη στη Jijiga, την πρωτεύουσα της Somali region και αλλαγή για το τελευταίο στριμωγμένο λεωφορείο για τα σύνορα. Εκτός από τις τέσσερις θέσεις για τους δυο μας προσφέραμε το εισιτήριο και σε μια νεαρή μουσουλμάνα την Estahil. Η κοπέλα κατάγεται από τη Somaliland και σπουδάζει engineering στη Jijiga. Όνειρό της να πάει στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στη Σουηδία. Καθώς η δίδυμη αδελφή της ζει εκεί, θα γλιτώσει τη επικίνδυνη διάσχιση της Μεσογείου και θα ταξιδέψει… με το διαβατήριο της αδελφής της. Επιστρέφοντας απ’ τη Somaliland είχα την ευκαιρία να δω περισσότερο τη Jijiga που όμως είχε ελάχιστο ενδιαφέρον σαν πόλη και καμία τουριστική υποδομή εκτός από ένα ξενοδοχείο στο οποίο παζάρεψα την τιμή. Ο συνταξιδιώτης μου Κ. είχε το χρονικό περιθώριο να ταξιδέψει σε ένα μέρος της Αιθιοπίας που ονειρεύομαι χρόνια και δεν κατάφερα ούτε στο δεύτερο ταξίδι μου.

Πρόκειται για το βύθισμα Danakil και το ηφαίστειο Erta Ale. Το Danakil είναι ένα από τα πιο αφιλόξενα και θερμότερα μέρη στον πλανήτη. Μια έρημος με υψόμετρο χαμηλότερο απ’ τη θάλασσα, με λίμνες από αλάτι και θειάφι, ένα εξωγήινο σκηνικό που κορυφώνεται στο ηφαίστειο, ένα από τα τέσσερα στον κόσμο με μόνιμη λίμνη λάβας. Σε μια περιοχή αντίξοη προς τη ζωή, κατοικεί η φυλή των νομάδων Afar. Τραχείς, επιφυλακτικοί και ελάχιστα φιλικοί προς τους ξένους. Το ταξίδι εδώ δεν είναι εύκολο. Δεν υπάρχουν καταλύματα ούτε τρόφιμα ή νερό. Το ταξίδι γίνεται σε convoy 4Χ4 οχημάτων με ένοπλη συνοδεία. Λίγες μέρες μετά το προηγούμενο ταξίδι μου, τον Ιανουάριο του 2012 μια αιματηρή επίθεση άφησε νεκρούς τουρίστες και τους συνοδούς τους. Άλλοι θεώρησαν υπεύθυνους αντάρτες από τη γειτονική Ερυθραία και άλλοι τους Afar αυτονομιστές. Όπως και να ‘χει, προσδοκώ το επόμενο ταξίδι μου σε αυτή την τόσο ιδιαίτερη χώρα.



Facebook Comments